آشپزی استفاده ترکیبی از تمامی علوم شناخته شده بشری است و در نهایت هنری است که از تکنولوژی و مهارت برای فراهم آوردن غذا، با اسفاده از گرما و یا بدون آن می­باشد. آشپزی، عمل آماده سازی غذا برای مصرف می­باشد، که در برگیرنده محدوده بزرگی از روشها، ابزار و ترکیب اجزا برای توسعه طعم و یا قابلیت هضم غذا می­باشد. لازمه این کار انتخاب، اندازه­گیری و ترکیب اجزا با یک روش منظم، همراه با تلاشی برای دسترسی به نتیجه مطلوب می­باشد. عوامل محدود کننده موفقیت شامل متغیر بودن مواد اولیه و کیفیت آنها، شرایط محیطی، ابزار و مهارت شخص آشپز می­باشد. تنوع انواع آشپزی در سراسر جهان، بازتابی از ملاحظات بیشمار تغذیه­ای، سلیقه­ای، کشاورزی، اقتصادی، فرهنگی و مذهبی می­باشد. آشپزی نه همیشه ولی غالباً، همراه با اعمال حرارت برای تغییر شیمیائی غذا، تغییر طعم، رنگ، بافت، ظاهر و خواص تغذیه­ای آن می­باشد. شواهد باستانی از غذای پخته (به دو صورت گیاهی و حیوانی)، در زیستگاه­های انسانی مربوط به اوائل دوران استفاده از آتش موجود می­باشد. آشپزی مفهومی فراتر از دستور پخت چند غذا دارد. علیرغم تصور غالب در جامعه ما آشپزی کاری کاملا علمی است. و نیز در حیطه هنر هم قرار می­گیرد، اما به دلیل وجود آشپزخانه در همه خانه­ها و نیز کثرت استفاده و محدود بودن مدت استفاده و هر روزی بودن آن نه تنها به عنوان کاری علمی به چشم نمی­آید بلکه از دید بسیاری از افراد از حیطه کارهای هنری نیز خارج شده و به عنوان کاری وقت گیر که در عرض نیم ساعت تمام زحمات انسان محو می­شود قلمداد می­گردد. در تاریخ افسانه‌ای ایران نیز به آشپزی اشاره شده است به این ترتیب که پختن غذا از دوران پادشاهی ضحاک آغاز شد. قبل از آن دیوها به این هنر آشنایی داشتند و انواع آش‌های لذیذ را می‌پختند. در نوشته‌هایی که از دوران پهلوی در دست است در رساله خسرو و ریدگ نکاتی درباره خورش‌ها و خوردنی‌ها و شیوه بکار بردن و چگونگی آنها در دوره ساسانی به دست می‌آید که در تنظیم تاریخ آشپزی در ایران ماخذ معتبر است. همچنین نام بسیاری از غذاهای ایرانی و اصطلاحات طباخی در کتاب‌های زبان عربی دیده می‌شود. در زبان عربی کتاب‌های زیادی در زمینه آشپزی وجود دارد که با پخت‌ و پز ایرانیان بی ارتباط نیست و از حیث اصطلاح و واژه میان این دو دسته شباهت‌هایی دیده می‌شود. این امر احتمالاً به این سبب بوده است که در دستگاه‌های دیوانی و اداری خلفای عباسی تعداد زیادی از ایرانیان دخیل بودند و بدون شک آداب و عادات آنان در زندگی اعراب نفوذ کرده، از جمله روش آشپزی ایران در زمان عباسیان مورد توجه قرار گرفته است .

در زبان فارسی ۴ کتاب مستقل در آشپزی شناخته شده‌است که عبارتند از:

  1. کارنامه در باب طباخی و صنعت آن تألیف حاجی محمدعلی بلورچی بغدادی از عصر شاه اسماعیل .
  2. " مادةالحیوة " از نورالله آشپز شاه عباس .
  3. " نسخه شاه جهانی " این کتاب در دوران پادشاهی شاه جهان ۱۰۲۷–۱۰۶۸ از پادشاهان مغولی هند تألیف شده‌است .
  4. " کارنامه " تألیف نادر میرزا نویسنده کتاب تاریخ تبریز است که در عصر قاجار نوشته شده‌است .

طرز آشپزی ایرانی با شیوه آشپزی کشورهای افغانستان، تاجیکستان، جمهوری آذربایجان، ارمنستان، عراق و ترکیه همانند است. صبحانه از جمله غذاهای اصلی در فرهنگ ایرانی است. عدسی، حلیم و کله­پاچه از مهم‌ترین غذاهای مخصوص صبحانه می‌باشد که در ایران طرفدار زیادی دارد و در ایام تعطیل و فصول سرد بسیار مورد استقبال قرار می‌گیرد و مردم ترجیح می‌دهند از آن‌ها استفاده کنند. ترکیب مناسبی از غلات ( گندم ) و حبوبات( عدس ) و همچنین گوشت سفید موجود در حلیم که معمولاً ( گوشت بوقلمون  )است به اضافه مقادیری روغن خوراکی است.